ZIURGABETASUNA ETA ARDURAGABEKERIA

ZIURGABETASUNA ETA ARDURAGABEKERIA

Uztailaren 25 eta 26an, Pedro Sanchezen inbestidura saiakerak porrot egin ostean, besteak beste, Unidas Podemosen abstentzioaren ondorioz, bigarren ahalegin baten aurrean egon gintezke, beti ere Sanchezek bere burua aurkezten badu. Legea argia da, irailaren 23a baino lehen, hautagai batek ez badu legebiltzarraren gehiengoaren babesa lortzen, automatikoki, hauteskunde berriak antolatuko lirateke azaroaren 10ean. Lehen inbestidura saiakeraren porrota azaltzerakoan, alderdi bakoitzak bere kontakizuna eraiki du, ardura besteari botatze aldera. Alderdi Sozialistak, behin eta berriro, Unidas Podemos eta, batik bat, Pablo Iglesiasengan daukan konfiantza falta azpimarratu du baita ere alderdi morearekin dauzkan desadostasunak Kataluniako auziari buruz. Unidas Podemosek, aldiz, koalizio gobernu bat osatzeko Sanchezen borondate-eza eta balizko gobernu horretan edukiko lukeen ardura instituzional eskasa aipatu ditu. Argi dagoena da, bi arduradun politikoen arteko harreman pertsonalaz eta politika egiteko moduaz haratago, Sanchezek ez duela presa handirik erakutsi alderdi ezberdinekin batzeko eta akordioak lortzeko. Izan ere, nahiago izan du eragile sozialekin batzartzea eta aurre-kanpaina itxura daukan ekitaldi handi bezain mediatiko batean bere egitasmoaren 370 neurriak aurkeztea ez eta gehiengoa lortzeko beharrezkoak zaizkion alderdiekin elkartzea. Iraila hasera itxaron behar izan da, bera ala Alderdi Sozialistaren ordezkaritza Unidas Podemos, EAJ eta gainontzeko alderdiekin biltzeko. Patxada horren atzean, estrategia bat dago, apustu bat ez esateagatik. Bozka asmoak neurtu nahi dituzten zundaketak eta bere aholkularien gomendioak jarraituz, uste izan du, hauteskunde berriak antolatuko balira, Alderdi Sozialista indartua aterako litzatekeela, maila handi batean Unidas Podemosen kalterako, eta, horren ondorioz, alderdi morea eta bere buruzagia luzaroan ahultzeaz gain, kolore bakarreko gobernu bat errazago osatuko lukeela eta akordio programatikoa bere aldekoagoa litzatekeela. Estrategia horrek arrisku bat dauka. Batetik, ezkerreko hautesleen haserrea uste duena baino garaiagoa dela, ez baitute ulertzen nola, gobernu proiektuaren inguruan desadostasun handirik ez badago, ez diren adostasun batera iristen gobernu konposizioari dagokionez. Bestetik, eta aurrekoari lotuta, abstentzioak gora egingo balu, maila handi batean ezkerreko hautesle kopuru esanguratsu bat etxean geratuko litzatekeelako, ezkerraren blokea ahulduta aterako litzateke eskuineko blokearekin aurrean. Hautesleria inoiz baino lurrunkorragoa den testuinguru batean, non alderdi eta ideologia atxikimenduak ahultzen doazen, eta iritzi zundaketek beraien fidagarritasun eskasa erakutsi duten une batean, ausarta dirudi apustu hori egitea. Baina, ziurgabetasunaz aparte, aukera horrek Sanchezen arduragabetasuna agerian uzten du. Izan ere, ordezkari eta alderdi politikoengan herritarren konfiantza-eza are gehiago areagotuko du eta, horrekin batera, estatuak dauzkan erronka nagusiei aurre egiteko gaitasuna zeharo baldintzatu. Gogora dezagun, hurrengo hilabeteetan, Kataluniako arduradun subiranisten aurkako epaiketaren ebazpenaz gain, Brexit-ak, Txina eta Ameriketako Estatu Batuen arteko merkataritza gerrak eta ziklo ekonomikoaren alderantzikatzeak, neurri indartsu bezain azkarrak hartzea eskatuko dutela. Hori, nekez posible izango da gobernua jardunean badago.    2019ko irailaren 15ean, BERRIA egunkarian argitaratutako...

Read More

ITUNEN GAKOAK

ITUNEN GAKOAK

Maiatzaren 26ko udal eta foru hauteskundeen emaitzak ezagutu ostean eta erakunde horien osaketaren eguna hurbiltzen den heinean, komeni da Euskal Autonomi Erkidegoan zein Nafarroan adostu daitezken itunen inguruan hausnartzea, botere instituzionalaren azken irudia horren ondorioa izango baita. Itun horien lehen gakoa, zalantzarik gabe, zerrenda ezberdinek lortutako emaitzei lotua dago, eserleku nahiz bozka kopuruek adierazten baitute zein den lehen zerrenda eta zein itunek gehiengoa eman dezakeen. Lehena iristeak bere biziko garrantzia dauka udal hauteskundeetan hauteskunde-legeak baitio, zerrenda bozkatuenak gobernatuko duela, baldin eta gainontzeko zerrendek ez badute gehiengo osoa lortzen. Horregatik, hauteskunde kanpainan, alderdi ezberdinak nahiko uzkurrak izan dira, behin hauteskundeak amaituta, adostuko lituzketen itunak ezagutarazteko orduan, batetik, ez dituztelako aldez aurretik indar-harreman zehatzak ezagutzen, eta, bestetik, ez dituztelako eskuak lotu nahi. Emaitzek bezain bat garrantzia daukate, aurreko legealdian ala legealdietan, alderdiek osatu dituzten itunak, bai udal zein foru aldundietan, bai Eusko Jaurlaritza nola Nafarroako Gobernuan. Zentzu horretan, aldez aurreko aliantza-sistemak, batez ere orokorrak eta egonkorrak direlarik, EAJ eta PSErekin gertatzen den bezala, baldintzatzen dute, hortik aurrera osatu daitezken paktuak. Batez ere, aurreko legealdia nahiko baketsua izan bada, ez delarik gatazka gehiegirik izan eta partaideen interesak asetu dituen mailan, ez dago arrazoi handirik aliantza-sistema aldatzeko, are gehiago, etekin elektoralak emateaz gain, erosotasuna zein egonkortasuna eskaintzen dituelarik. Zentzu horretan, alderdiak baita herritarrak ere ez dira oso abentura-zaleak eta segurtasunera jotzen dute. Halaber, hauteskunde kanpainan zehar, alderdiek egin dituzten adierazpenak eta hartu dituzten konpromisoak balizko itunen inguruan kontuan hartzekoak dira. Hain zuzen ere, behin baino gehiagotan, bai Eusko Alderdi Jeltzaleak bai Euskadiko Alderdi Sozialistak esan dute, emaitzek hori ahalbidetzen bazuten eta batak bestearen beharra edukiz gero gehiengoak osatzeko, bien arteko itunak errepikatzekoaren aldekoak zirela. Itun horien premia justifikatu dute azpimarratuz, elkarbizitza, lasaitasuna eta eraginkortasuna bermatuko luketela, behin eta berriro, EH Bilduren itzuleraren mamua astinduz. Bereziki EAJk, Alderdi Jeltzaleak zein EH Bilduk ordezkatuko lituzketen bi modelo ezberdin bezain kontrajarri agerian utzi nahi izan ditu, ezberdintasunak puztuz eta antzekotasunak gutxietsiz. Horri, alderdien kokapen eta estrategia politikoak gehitu behar zaizkie. Zentzu horretan, EAJren kasua paradigmatikoa da, zentraltasunaren, zeharkakotasunaren eta moderazioaren apustua egin baitu, horrek, ohiko hautesle jeltzaleak eskuratzearekin batera, PSE eta PPtik datozen hautesle batzuk erakartzeko aukera eskaini baitio. Hori dela eta, aurreko legealdian, Euskadiko Alderdi Sozialista aukeratu du lehenestezko sozio bezala EAEko erakunde ezberdinetan eta Alderdi Popularra bigarren sozio gisa, bai Eusko Legebiltzarrean bai Madrilgo Kongresuan, batik bat Rajoyren aurkako zentsura-mozioa bozkatu aurretik. EH Bildurekin itunak adosteak, ordea, oreka horiek hautsiko lituzkete eta, Estatuarekin gatazkan sartzeaz aparte, hautesle batzuk uxatuko lituzke, bere hautes-oinarria murriztuz. Era berean, Hego Euskal Herrian orohar eta Nafarroan bereziki, alderdi konstituzionalisten estatuko zuzendaritzek esan dezaketenak zeresan handia izan dezake itunak adosterako tenorean. Nahikoa da ikustea nola, Chivitek gidatutako PSNek adierazi duelarik eztabaida-erronda bat hasiko zuela Geroa Bai, Podemos eta Ezkerrarekin, zer...

Read More